Nicelik kavramı kendi içinde sürekli ve süreksiz olmak üzere iki temel tarzda ele alınır. Bu ayrım hem Aristotelesçi kategori anlayışında hem de matematik ve doğa felsefesi geleneğinde merkezi bir yere sahiptir. Sürekli ve süreksiz nicelik ayrımı bir şeyin ölçülebilirliğinin hangi yapıda olduğunu gösterir.
Sürekli nicelik bölünebilirliği kendi içinde kesintisiz olan niceliktir. Uzunluk alan hacim zaman süre hareket mesafe gibi nicelikler sürekli kabul edilir. Bu tür niceliklerde teorik olarak her zaman daha küçük parçalara bölme imkânı vardır ve bu bölme işlemi doğal bir son noktaya zorunlu olarak ulaşmaz. Bir çizgi ikiye bölünebilir bölünen parça tekrar ikiye bölünebilir ve bu işlem ilke olarak sonsuza kadar sürdürülebilir. Burada nicelik kesintisiz bir yayılım olarak düşünülür.
Süreksiz nicelik ise sayılabilir ve tek tek birimlerden oluşan niceliktir. Sayı adet kişi elma kitap para tanesi gibi nicelikler süreksizdir. Bu tür niceliklerde birimler arasında doğal sınırlar vardır. Bir elma ile bir başka elma arasında artık daha küçük bir elma birimi yoktur. Üç kitap ifadesi üç ayrı birimin toplamıdır ve bu birimler kendi kimliklerini korur. Süreksiz nicelikte bölme işlemi bir noktada anlamını yitirir çünkü birim daha küçük parçalara bölündüğünde artık aynı tür nicelik olmaktan çıkar.
Aristoteles açısından bu ayrım nettir. Sürekli nicelikte parçalar ortak bir sınıra sahiptir. Bir çizginin iki parçası birbirine temas eder ve aralarında ortak bir sınır noktası vardır. Süreksiz nicelikte ise birimler arasında böyle zorunlu bir ortak sınır yoktur. Sayılar yan yana gelir fakat bir çizgi gibi kesintisiz bir temas oluşturmaz.
Bir metre kumaş sürekli niceliktir çünkü onu istediğiniz yerden kesebilirsiniz ve her parça yine uzunluk olarak kalır. Üç sandalye süreksiz niceliktir çünkü sandalyeler tek tek sayılır ve aralarındaki boşluk onları tek bir kesintisiz nicelik hâline getirmez.
Felsefi açıdan bu ayrım yalnızca teknik değil aynı zamanda varlık anlayışıyla da ilgilidir. Sürekli nicelik daha çok doğa ve süreçlerle süreksiz nicelik ise nesneler ve sayılabilir varlıklarla ilişkilidir. Böylece nicelik kavramı hem kesintisiz süreyi hem de tek tek varlıkları kapsayan iki farklı yapıda düşünülmüş olur.
Bu çerçevede sürekli nicelik akış ve yayılımı süreksiz nicelik ise birimlilik ve sayılabilirliği ifade eder. Bu ayrım zaman mekân hareket ve sayı gibi temel kavramların nasıl anlaşıldığını da doğrudan belirler.
Bir yanıt yazın